جناب آقاي مهندس مزروعي - رياست محترم سازمان جهاد كشاورزي خراسان رضوي

معرفی محصول نانو پودر غیرسمی کشنده موش “شک” در همایش اتحادیه تعاونی تولید در استان خراسان رضوی

معرفی محصول شک در جلسه مشترک مدیران محترم سازمان‌ها و مدیران عامل اتحادیه‌های استانی سازمان تعاون روستایی جهاد کشاورزی تهران

معرفی محصول شک در جلسه مشترک مدیران محترم سازمان‌ها و مدیران عامل اتحادیه‌های استانی سازمان تعاون روستایی جهاد کشاورزی تهران

سی و ششمین سمینار سالیانه حفظ نباتات کشور؛ بابلسر، آذرماه 1394

حضور رایان زرین سینا در سی و ششمین سمینار سالیانه حفظ نباتات کشور

حمله موش ها به اولدترافورد

حمله موش ها به اولدترافورد

اولدترافورد؛ ورزشگاهی که از آن به عنوان تئاتر رویاها یاد می شود با مشکلی جدی و آزار دهنده به نام حمله موش ها مواجه شده است که باید سران این باشگاه هر چه سریعتر برای رفع آن چاره ای بیندیشند.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا ورزشی، اولدترافورد یکی از شکیل ترین و باشکوه ترین ورزشگاه ها در اروپا و جهان به شمار می آید که از آن به تئاتر رویاها یاد می شود اما این ورزشگاه مدتها است که با مشکلی اساسی به نام موش ها مواجه است که بسیاری را کلافه کرده است.

شواری منطقه اولدترافورد در انگلیس از سران باشگاه یونایتد خواست تا در نشستی فوری موضوع جدی حمله موش ها به اولدترافورد را بررسی کنند و برای آن راه چاره ای پیدا کنند.

روزنامه دیلی میل انگلیس در گزارشی حضور زیاد موش ها در زمین ورزشگاه اولدترافورد را به تصویر کشید. در این گزارش دیلی میل آمده است که موش ها چند ماه پیش آزادانه در سکوهای ورزشگاه و اتاق های کارمندان رفت و آمد می کردند و حتی این باعث شده تا سلامت عذاهای اولدترافورد هم زیر سوال رود.

در بیاینه شواری منطقه اولدترافورد آمده است: بعد از ناکامی شما در مهار کردن مشکل حمله موش ها مجبور هستیم که خود ما پیشنهادهای را به شما ارائه دهیم. در بعضی از درهای منتهی به رستوران اولدترافورد سوراخ های بزرگی وجود دارد که ممکن است باعث نفوذ موشها به ورزشگاه شده باشد. باید این درها هرچه سریعتر تعویض و یا درست شوند.

در سال ۲۰۱۳ در جریان دیدار آرسنال برابر منچستر یونایتد که در اولدترافورد برگزار شد موش ها به زمین بازی حمله بردند و یکی از صحنه های نادر فوتبال رقم خورد.

منچستر یونایتد در فصل جاری رقابت های لیگ برتر انگلیس نتایج خوبی به دست نیاورده است و از ۴ بازی خود تنها ۷ امتیاز به دست آورده است.


منبع: شفقنا ورزشی، Manchester Evening News

احتمال حمله ۵۰ ميليون موش به تهران

احتمال حمله ۵۰ میلیون موش به تهران

احتمال حمله ۵۰ میلیون موش به تهران

براساس استانداردهای جهانی، وجود یک موش به ازای هرانسان طبیعی و جزء لاینفک اکوسیستم زندگی انسانی است اما اگر ادعای رییس کمیسیون محیط زیست شوراحقیقت داشته باشد، به ازای هر تهرانی بیش از چهار موش وجود دارد. موش‌هایی که به گفته کارشناسان «رات» ـ موش‌های نروژی ـ هستند و نه «موش». درحقیقت «رات»‌هایی که درپایتخت دیده می‌شوند، گونه‌یی جهش یافته از موش‌ها هستند که بسیار پرقدرت‌تر از موش‌ها بوده و خون آشام نیز هستند. به‌طوری که به راحتی بچه موش‌ها را می‌خورند و از خوردن لاشه‌های موش‌های مرده ابایی ندارند. به این‌ترتیب جای تعجب ندارد که این خزندگان به سایر جانوران و حتی انسان هم حمله کنند. این یک واقعیت علمی و اثبات شده است نه یک گزارش تخیلی.

به نوشته اعتماد، براساس آمارهای اعلام شده از آمار موش‌های تهران، به ازای هر نفر از جمعیت حدود ۱۲ میلیونی این کلانشهر چهار موش وجود دارد؛ محمد حقانی، رییس کمیسیون محیط زیست شورای شهر پیش از این از آمار ۵۰ میلیون موش زنده‌خوار درپایتخت خبر داده. تاکنون گزارش‌های متعددی در زمینه هجوم موش‌ها منتشر شده است. به عنوان مثال در تاریخ ۹ دی‌ماه ۱۳۸۷، ساکنان روستای «مسکن» درسبزوار با حمله غافلگیرانه تعداد بی‌شماری موش به مزارع و حتی منازل خود روبه‌رو شدند، جمعیت ۸۵۰ نفری آن مجبور به کوچ از روستا و سکنی گزیدن درمحوطه‌یی به شعاع ۳۰ کیلومتری روستای قبل شدند.

۱۲ درمقابل ۵۰

براساس استانداردهای جهانی، وجود یک موش به ازای هرانسان طبیعی و جزء لاینفک اکوسیستم زندگی انسانی است اما اگر ادعای رییس کمیسیون محیط زیست شوراحقیقت داشته باشد، به ازای هر تهرانی بیش از چهار موش وجود دارد. موش‌هایی که به گفته کارشناسان «رات» ـ موش‌های نروژی ـ هستند و نه «موش». درحقیقت «رات»‌هایی که درپایتخت دیده می‌شوند، گونه‌یی جهش یافته از موش‌ها هستند که بسیار پرقدرت‌تر از موش‌ها بوده و خون آشام نیز هستند. به‌طوری که به راحتی بچه موش‌ها را می‌خورند و از خوردن لاشه‌های موش‌های مرده ابایی ندارند. به این‌ترتیب جای تعجب ندارد که این خزندگان به سایر جانوران و حتی انسان هم حمله کنند. این یک واقعیت علمی و اثبات شده است نه یک گزارش تخیلی. قاسم علی اکبر، پژوهشگرمبارزه با موجودات مهاجم درمورد صحت ادعای وجود ۵۰ میلیون موش درتهران به«اعتماد» گفت: من حتی معتقدم که تعداد بیشتر از این ارقام است چرا که متاسفانه روش‌های نادرست برای مقابله با موش‌ها باعث شده تا نه تنها از تعداد آنها کم نشود که حتی باعث مقاوم شدن و جهش یافتن گونه‌های موش‌های تهران و درنهایت چند برابر شدن آمار آنها طی سال‌های اخیر شده است.

وی با ذکر اینکه هر موش می‌تواند هر سه ماه بین شش تا ۲۰ فرزند به دنیا بیاورد، افزود: البته باید توجه داشت آنچه امروز درتهران به نام «موش» می‌شناسیم، درحقیقت «رات» است که علاوه براینکه عامل انتقال بیش از ۳۵ ویروس و مرض خطرناک است، زمانی که گرسنه شود و غذایی برای خوردن پیدا نکند به راحتی به موجودات زنده حمله می‌کند.

علی اکبر درپاسخ به این سوال که ۵۰ میلیون موش ـ رات ـ کجا مخفی شده‌اند؟ گفت: زیر زمین. درتونل‌ها، آبراه‌ها و چاه‌های آب.

وی ادامه داد: مثلا همان‌طور که می‌دانید درتهران دو شاخه قنات شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی وجود دارد، چندی قبل خود شهرداری اعلام کرد که مناطق شش و ۲۰ بیشترین موش‌ها را دارند. اگر دقت کنید این دو منطقه محل تلاقی دو شاخه قنات‌های تهران هستند. این خود دلیلی است بر اینکه قنات‌های تهران به شاهراهی برای تردد موش‌ها بدل شده‌اند.

این پژوهشگرمبارزه با موجودات مهاجم در بخش دیگری از سخنان خود درمورد ادعای شهرداری که عدم رعایت اصول بیرون گذاشتن زباله‌ها و رعایت بهداشت توسط شهروندان را یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش تصاعدی آمار موش‌های تهران عنوان می‌کنند، گفت: اتفاقا این زباله‌ها مهم‌ترین خدمت به شهروندان تهرانی را کرده‌اند. چرا؟ چون هرتهرانی براساس گزارش شهرداری روزانه بین ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم زباله مصرف می‌کند، از سویی هر موش به‌طور متوسط روزانه ۳۰ گرم غذا می‌خواهد، به بیانی زباله‌ها امروز به منبع اصلی غذایی موش‌ها بدل شده باعث شده‌اند تا موش‌ها به دلیل گرسنگی از زیر زمین به روی زمین نیایند و به انسان و جانوران حمله نکنند.

وی با تاکید مجدد برامکان‌پذیر بودن وجود ۵۰ میلیون موش درتهران گفت: این آمار به هیچ عنوان دور از ذهن نیست، به عنوان مثال پس از توفان «سندی»، بیش از ۲۸ میلیون موش مرده پیدا شد. پس درتهران این رقم چندان هم دور از ذهن نخواهد بود. ضمن آنکه شیوه جمع‌آوری زباله دراین شهرکاملا مکانیزه و بسیار پیش رفته‌تر از ما است، پس چرا باید این همه موش داشته باشند‌؟

وی با ذکر اینکه روش‌های به کار رفته توسط شهرداری فقط و فقط باعث مقاوم شدن موش‌ها و چند برابر شدن نسل آنها شده است، گفت: حتی روش‌های جدیدی که شهرداری می‌خواهد از آنها استفاده کند، روش‌های مردودی هستند که به راحتی بی‌اثربودن آنها را می‌توان اثبات کرد.

علی اکبر درادامه با ارایه تاییدیه به امضای شهردارمنطقه پنج می‌گوید: سال گذشته با موافقت شهردارمنطقه پنج و با هزینه شخصی به روشی ابتکاری و ارگانیک، ناحیه پنج این منطقه به وسعت ۵۷۳۵ متر مربع را پاکسازی کردیم و به اذعان این گزارش تمامی موش‌های آن را نابود کردیم ولی متاسفانه شهرداری با وجود تایید شهردار خودش، حاضر نیست از این روش آزموده شده استفاده کند و همچنان به دنبال روش‌های پرهزینه و کم اثر خارجی است.

وی درپاسخ به سوال دیگری مبنی براینکه آیا خود شاهد حمله «رات»‌ها به موجودات زنده بوده است؟ گفت: زمانی که درمنطقه پنج درحال پاکسازی بودیم، از صحنه‌های جالبی تصویربرداری کردیم. ازجمله درقسمتی از این فیلم؛ «رات»‌ها، «رات»‌های مرده را به دندان می‌گیرند و آنها را به گوشه‌یی می‌برند و شروع به خوردن آنها می‌کنند. یا درموردی دیگر زخم‌هایی درپای گوساله و گاوهای چندین دامداری درشهریار و اسلامشهربه ما گزارش شده که به احتمال قریب به یقین به دلیل گازگرفتگی موش‌ها به وجود آمده است.

این پژوهشگرمبارزه با موجودات مهاجم، «رات»‌ها را موجوداتی «زنده»خوار دانسته درمورد احتمال حمله آنها به مردم گفت: این اتفاق نه تنها دور از ذهن نیست، که احتمال آن بسیار قوی نیز هست، چرا که حیوانات مهاجم که «رات»‌ها نیز جزو آنها هستند، به دلایل مختلفی مانند تغییر اقلیم آب و هوایی، کمبود غذا، دستکاری انسان از محل اختفای خود بیرون می‌آیند و وحشی می‌شوند.

وی با تاکید براینکه مطرح کردن این مساله نباید به معنای تشویش اذهان عمومی تلقی شود، گفت: چند سال قبل شهردارنیویورک پس از حمله موش‌ها به این شهر به جای لاپوشانی و پنهان کردن ماجرا مساله را رسانه‌یی کرد و از تمامی کارشناسان جهان کمک خواست. چرا ما فکر می‌کنیم با پنهان کردن مساله می‌توانیم از پس آن برآییم؟

علی اکبر درپایان با ذکر اینکه برای «رات»‌ها مهم نیست که به چه چیز حمله می‌کنند و چه چیز را می‌خورند، بلکه زمانی‌که گرسنه می‌شوند، به هرچیزی حمله می‌کنند، درجواب این سوال که چرا تا امروز موش‌ها به تهران حمله نکرده‌اند؟ گفت: این لطف خداوند بوده است. شما هر روز از خیابان‌های مختلفی رد می‌شوید، ولی آیا هرروز تصادف می‌کنید؟ و اگر نه هرلحظه ممکن است به دلایل مختلف، موش‌ها به سطح شهر بیایند و به شکل میلیونی و البته جدی مردم را تهدید کنند.

حقانی: «رات»‌ها واقعا زنده خوارند

محمد حقانی، رییس کمیسیون محیط زیست شورای شهرنیز درگفت‌وگو با «اعتماد» موش‌های تهران را به سه دسته موش‌های خانگی، «رات»‌های سیاه و «رات»‌های قهوه‌یی تقسیم کرده گفت: بیشترین موش‌های تهران، «رات»‌های قهوه‌یی یا نروژی است که اتفاقا خطرناک‌ترین آنها نیز محسوب می‌شوند و نوعی موش صحرایی هستند.

وی درمورد سخنان اخیر خود درصحن شورا و اعلام آمار ۵۰ میلیونی موش‌های پایتخت نیز گفت: دراین مورد آمارمختلفی وجود دارد. گروهی از سازمان‌ها ۲۰، گروهی دیگر ۳۰ و گروهی ۶۰ و حتی ۷۰ میلیون موش را اعلام کرده‌اند. اما آنچه مسلم است تعداد آنها کمتر از ۳۰ میلیون نیست.

وی دلیل وجود بیشترین جمعیت موش‌ها درمناطق شش و ۲۰ را به ترتیب رستوران‌ها و فست فودها درمنطقه شش و زمین‌های کشاورزی درمنطقه ۲۰ دانسته گفت: از سال ۱۳۸۲، شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهرتهران متولی مقابله با موش‌ها شد که بعدها این مسوولیت به۹ ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری منتقل شد؛ گرچه برخلاف شعارها و گزارش‌هایی که داده می‌شود، به دلیل عدم شناخت درست و مقطعی و گذرا بودن مقابله، تا امروز شهرداری توفیقی درمهار جمعیت موش‌ها نداشته است.

وی با تاکید بر اینکه وجود موش‌ها درخیابان‌های تهران باعث شیوع بیش از ۲۰ نوع بیماری شده است، گفت: آنچه به عنوان مبارزه با موش‌ها گفته می‌شود اغلب با کشتن موش‌ها اشتباه می‌شود درحالی که هدف اصلی باید «کنترل» جمعیت آنها باشد چون نمی‌توان آنها را به شکل کامل از بین برد.

حقانی نیز شبکه‌های آبراهی و قنات‌ها را مهم‌ترین جولانگاه‌های موش‌ها درتهران می‌داند و می‌گوید: با از بین بردن قنات‌ها و تلاش برای حذف غذای موش‌ها یعنی زباله‌ها، می‌توان آنها را کنترل کرد.

این عضو شورای شهر با اعلام اینکه برای کشتن هر موش ۱۲۰ هزارتومان و درنتیجه برای کشتن تمام ۳۰ میلیون موش ۳۶۰۰ میلیارد تومان بودجه لازم است گفت: یکی دیگر از مشکلات ما درمبارزه با موش، نبود مبانی قانونی برای این معضل است به‌طوری‌که درهیچ کجای قانون از جمله قانون شهرداری، تکلیف صریحی درمورد مقابله با موش نشده است.

رییس کمیسیون محیط زیست شورای شهردرمورد زنده‌خواربودن «رات»‌های نروژی گفت: این مساله کاملا علمی و اثبات شده است. بنابراین احتمال حمله آنها به حیوانات و حتی شهروندان درآینده‌یی دور یا نزدیک به دلایل مختلف دور از ذهن نیست.

وی دراثبات ادعای خود به گزارش دبیر کمیته دفع آفات شهری و صنعتی شهرداری تهران اشاره کرده که درآن مهرداد حلوایی آورده است: اگر زلزله‌یی قوی و جدی درتهران رخ دهد، موش‌ها به روی زمین می‌آیند و در زیر آوارماندگان را تا رسیدن نیروهای امدادی خواهند خورد.

محمد حقانی درپایان مشارکت سازمان‌های مختلفی چون وزارت بهداشت، شهرداری و… را تنها راه مقابله با موش‌های پایتخت و جلوگیری از فاجعه‌یی قریب‌الوقوع دانسته و گفت: بهتر است به جای پاک کردن صورت مساله به فکر راه‌حل باشیم. هدف ما ایجاد رعب و وحشت نیست ولی نباید از واقعیت و ابعاد خطرناک حمله احتمالی موش‌ها نیز غفلت کرد. حمله چند ده میلیون موش به تهران، آن هم موش‌های زنده‌خوار چیزی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن به بهانه تشویش اذهان عمومی گذشت.


منبع: تابناک و ایرنا

حمله لشکر موش‌ها به روستایی در خراسان

حمله لشکر موش‌ها به روستایی در خراسان

ماجرا بیشتر به فیلم‌های هالیوودی شبیه است، لشکری بزرگ از موش‌هایی عجیب با دندان‌هایی عجیب‌تر به روستایی کوچک در شهرستان فیروزه استان خراسان‌رضوی هجوم آورده‌اند. نام این روستای کوچک نجف‌آباد است و ۱۷۰ خانوار و ۶۰۵نفر جمعیت دارد.
نجف‌آباد با شهر فیروزه که مرکز شهرستانشان است تقریبا ۲۰کیلومتر و با شهر مشهد مرکز استان حدود ۱۵۰کیلومتر فاصله دارد. این شهرستان بیشتر از هرچیز به معادن غنی و بزرگ فیروزه‌اش مشهور است. همان دلیلی که باعث انتخاب نام فیروزه برای آن هم شده است. اما حالا موش‌های همه‌چیزخواری که نام «جربیل» را بر خود دارند برای موضوعی دیگر نام آنجا را بر سر زبان‌ها انداخته است. جربیل نوعی موش است با دندان‌های نیش بسیار بلند که دایم در حال رشد است، این موش‌ها در اصل صحرایی‌اند اما حالا برای اولین‌بار و در اتفاقی نادر گذرشان به یک روستای محل سکونت انسان‌ها افتاده و خبرساز شده‌اند.
حجم آسیبی که برای ۱۰۷ خانوار ساکن این روستا ایجاد کرده‌اند چنان زیاد است که اگر هرچه سریع‌تر برای مقابله با آنها اقدامی نشود می‌توانند چون زلزله‌ای این روستا را به ویرانه و ۶۰۵نفر را بی‌سرپناه کنند.

طبق گفته اهالی دو، سه ماهی می‌شود جربیل‌ها به نجف‌آباد هجوم آورده‌اند، هجومی سیل‌آسا و رعب‌انگیز. موش‌ها در و دیوار و کف زمین و خانه‌های مردم در این روستا را سوراخ کرده و هرچه پیش‌رویشان آمده را جویده‌اند. در این کار هم یک‌لحظه متوقف نمی‌شوند. به هر خانه‌ای در این روستا که سر بزنی رد دندان موش‌ها را می‌بینی. اهالی روستا می‌گویند موش‌ها شب و روزشان را گرفته‌اند. در این روستا، هرجایی که باشی کافی است گوش تیز کنی تا صدای خش‌خش دندان‌هایشان را که بی‌وقفه مشغول جویدن چیزی هستند بشنوی.

احمد حسینی یکی از ساکنان نجف‌آباد است که موش‌ها آنقدر در خانه‌اش تاخت‌وتاز کردند و در گوشه و کنار دیوارها و کف حیاط و تراس خانه سوراخ و تونل ایجاد کرده‌اند که ناچار به بازسازی خانه خود شده است. حسینی درحالی‌که مشغول کار است هر موزاییکی را از کف خانه که برمی‌دارد ردی از سوراخ محل عبور موش‌ها دیده می‌شود، هزارتویی بی‌پایان که به کمک دندان‌های نیش بلند جربیل‌ها حفر شده است.

در سوی دیگر محوطه اصلی روستا خانه ابراهیم طوسی قرار دارد، ابراهیم و زن و بچه‌اش ناله‌کنان در و دیوار خانه محل زندگی‌شان را نشان می‌دهند، در چشم‌های مادر پیر خانه التماس موج می‌زند، از اتاق پذیرایی تا اتاق‌های خواب و حمام و دستشویی، همه‌جا را موش‌ها کنده‌اند، دیوار گچی یا کف‌های بتونی فرقی ندارد آنها از پس همه ‌چیز برآمده‌اند.

خانه‌هایی که در این روستا سوراخ‌سوراخ شده‌اند یکی، دوتا نیست، تقریبا همه اهالی از این حمله موش‌های جربیل سهم برده‌اند. سهم گروهی از آنها حیاط خانه یا انبار محل نگهداری علوفه و غذای دامشان شده است و سهم دیگری در و دیوار خانه محلی زندگی خودشان. یکی از ساکنان روستا می‌گوید موش‌ها نه‌فقط به در و دیوار خانه‌ها که جدیدا به گوسفندها و مرغ‌های ما هم حمله می‌کنند، بعد راه می‌افتد سمت آغل گوسفندانش، یکی از گوسفندها را با دو دستش می‌گیرد گردنش را بلند می‌کند و زیرش گلویش را نشان می‌دهد، رد نیش موش‌ها و خون لخته‌شده بر گلوی گوسفند زبان‌بسته مثل دوسوراخ قرمز تیره دیده می‌شوند، بعد می‌گوید اینجا را هم ببین موش‌ها پشم گوسفند را چیده‌اند، جایی را که نشان می‌دهد برخلاف دیگر قسمت‌های بدن گوسفند که پشم بلند و فرفری قهوه‌ای روشنی دارد تقریبا صاف است، انگار که ماشین شده باشد.

داستان مرغ و جوجه‌هایی که موش‌ها خورده‌اند را هم پیرزنی در سوی دیگر روستا روایت می‌کند، پیرزن در ایوان خانه‌اش ایستاده و لبه‌های چادرنمازش را زیر گلو محکم کرده، با دو دستش هم تسبیحی را بالا و پایین می‌کند، می‌گوید: چند روز پیش دیدم دو جوجه داخل حیاط جیغ و داد می‌کنند بعد صدایشان قطع شد آخرسر متوجه شدم موش‌ها پاهایشان را به دندان کشیده‌اند و آنها را کشته‌اند. همه‌جا هستند، شب و روز هم ندارند، همه‌چیز را می‌خورند.

این را که می‌گوید انگار چیزی یادش آمد، راه افتاد سمت داخل خانه، در ورودی را باز کرد و به عروسش که گوشه هال خانه ایستاده بود گفت اتاقتان را نشان بده که موش‌ها با وسایلتان چه کرده‌اند، عروس جوان در اتاقی را باز می‌کند. پتو و تشک‌هایی کف اتاق ریخته شده، گوشه و کنارشان سوراخ است، یکی از تشک‌ها را بلند می‌کند و می‌گوید تا متوجه شدیم این را این‌طوری سوراخ کرده‌اند.

محمد رضایی دهیار روستای نجف‌آباد هم این روزها هربار که جاده باریک میان روستا تا فیروزآباد را طی می‌کند بی‌ارتباط با موضوع موش‌ها نیست، او در این‌باره می‌گوید: تا حالا چندین جلسه مختلف با مسوولان استان و شهرستان داشته‌ایم، فرماندار فیروزه خیلی فعالیت می‌کند و همه توجهش را برای حل این مشکل گذاشته است، اما فعلا کار خاصی نمی‌شود کرد باید اهالی روستا مسایل بهداشتی را رعایت کنند تا ببینیم نتیجه تحقیقات و کارگروه‌های رسیدگی به موضوع چه می‌شود.

موش‌ها حالا به اصلی‌ترین دغدغه و مشکل اهالی این روستای کوچک بدل شده‌اند، هر غریبه‌ای که به دهشان سر می‌زند فکر می‌کنند مسوولی است که برای حل مشکل آمده و سفره دلشان را بی‌مقدمه برایش باز می‌کنند تا از آنچه این موش‌های سمج به روزگارشان آورده بگویند. لاشه موش‌های مرده که اینسو و آنسوی روستا افتاده است را نشان می‌دهند و از آسیب‌هایی که به خانه‌هایشان وارد شده می‌گویند.

اگرچه مسوولان شهرستان فیروزه و استان خراسان‌رضوی برای حل مشکل وعده‌هایی داده‌اند اما اهالی روستای نجف‌آباد فیروزه می‌گویند می‌ترسیم قبل از آنکه کاری اساسی بشود موش‌ها خودمان را هم بخورند.

فرماندار شهرستان فیروزه استان خراسان رضوی: این موش همه‌چیزخوار است

محمدرضا حاجی‌زاده فرماندار شهرستان فیروزه در استان خراسان‌رضوی گفته است که دسته بزرگی از نوعی موش عجیب مدتی است در حوزه استحفاظی و تحت مدیریت او بحران بزرگی ایجاد کرده‌اند. روستای نجف‌آباد با شهر فیروزه مرکز شهرستان و دفتر آقای فرماندار حدود ۲۰کیلومتر فاصله دارد.

در این روستا حدود سه‌ماه است که موش‌های گوشتخوار جربیل امان مردم را بریده‌اند. از کوچه‌پس‌کوچه‌های خاکی روستا تا اندرونی‌ترین نقاط خانه‌های ۱۷۰ خانوار ساکن این روستا در این مدت از دست این موش‌های نسبتا بزرگ در امان نمانده‌اند. رد دندان‌های آنها را اهالی این روستا در همه‌جا از فرش و موکت خانه و لحاف و تشک رختخوابشان تا انبار مواد غذایی خودشان و دام‌هایشان هر روز می‌بینند، به‌همین دلیل هم دست‌کمک و التماس به سمت مسوولان دراز کرده‌اند. محمدرضا حاجی‌زاده هم به اهالی وعده داده است این مشکل را حل خواهد کرد. او چندین روز است این مساله را به اولویت اول کاری خود بدل کرده، با این همه تاکنون کسی از پس موش‌های جربیل روستای نجف‌آباد بر نیامده است و آنها روزبه‌روز گستاخ‌تر و تعدادشان هم بیشتر می‌شود.

فرماندار شهرستان فیروزه صبح روز گذشته در دفتر محل کارش با محمد تاجیک بخشدار مرکزی شهرستان در جلسه‌ای مشترک برای رسیدگی به معضل موش‌ها بود که وارد اتاقش شدم و با او درباره همین موضوع گفت‌وگو کرده‌ام، مشروح این گفت‌وگو در ادامه آمده است.

موضوع پیداشدن این موش‌ها در روستای نجف‌آباد کمی پیچیده و عجیب است، اولین‌بار چه تاریخی مردم این روستا از وجود موش‌ها مطلع شده و وجود آنها را به مسوولان گزارش دادند؟

مردم روستا معتقدند اولین‌بار از سال ۸۴ تعدادی از این موش‌ها در مزارعشان پیدا شد. در همان سال سیلابی در منطقه رخ داد و این روستا را فرا گرفت و آنها احتمال می‌دهند موش‌ها به وسیله سیلاب به محل روستای آنها وارد شده و آنجا مانده‌اند. پس از آن در سال ۸۹ بود که گزارش‌هایی از مردم مبنی بر مشاهده این موش‌ها در بافت قدیم روستا که در جاهایی با بافت جدید متصل بوده و محل نگهداری دام‌های برخی از اهالی است به دست ما رسید. در نجف‌آباد در بعضی خانه‌ها هم مثل اغلب روستاهای کشور مردم در کنار دام‌هایشان زندگی می‌کنند.

یک نوع از این موش‌ها در تعدادی از خانه‌های بافت فرسوده پیدا شد، یعنی از مزارع به بافت فرسوده وارد شده بودند. در آن سال مردم اعتراضاتی کردند و ما گروهی را تشکیل دادیم که مسوولیت آن بر عهده جهاد کشاورزی بود و چون در بافت فرسوده انسانی زندگی نمی‌کرد با سمپاشی محل با این موش‌ها مبارزه کردیم و مشکل به‌صورت کامل حل شد. هم ما هم مردم تصور می‌کردیم که این مشکل برای همیشه حل شده است، اما از حدود سه ماه قبل اهالی روستا دو بار اعلام کردند که تعداد زیادی از همان موش‌ها علاوه بر اینکه در بافت قدیم هستند وارد بافت جدید و محل زندگیشان شده‌اند و یکسری خسارت‌هایی هم وارد کردند.

این خسارت‌ها چه بوده است؟

خسارت‌ها خیلی کلی نیست و جزیی است، در حد جویدن فرش و موکت و سوراخ کردن دیوارها و… یا مثلا به خوراک دام و انبارهای مردم تجاوز کرده و آسیب‌هایی زده‌اند. اینجا چون بافت مسکونی است و مردم آنجا زندگی می‌کنند امکان اینکه بتوانیم به وسیله سم و آفات شیمیایی با این معضل مقابله بکنیم وجود ندارد. چون ممکن است معضلات جدیدی ایجاد شود. لاشه موش‌ها در داخل خانه‌های مردم می‌تواند به لحاظ بهداشتی مشکلات جدیدی ایجاد کند.

در سال ۸۹ لاشه موش‌ها چه شد؟ با آنها چه‌کار کردید؟

چون در بافت فرسوده روستا بود و کسی آنجا زندگی نمی‌کرد کاری با آنها نداشتیم و لاشه‌ها همان‌جا بود. ولی در دوره جدید امکان چنین کاری وجود ندارد چون موش‌ها در داخل خانه‌های مردم رفته‌اند.

‌این روستا چند خانوار جمعیت دارد؟

در مجموع ۱۷۰ خانوار و ۶۰۵نفر در روستای نجف‌آباد زندگی می‌کنند.

در دیگر روستاهای مجاور گزارشی از مشاهده این موش‌ها نرسیده است، آیا این محل ویژگی خاصی دارد که موش‌ها آنجا لانه کرده‌اند؟

این روستا زمین خاصی دارد ماسه‌ای و شن‌مانند است، البته بخش‌هایی از خاک روستا هم سفت و محکم است. ما آمدیم و با پیگیری‌هایی که انجام دادیم بررسی‌ها و تحقیقات میدانی زیادی تاکنون انجام داده‌ایم. پس از آن گروهی را تشکیل داده‌ایم مخصوص رسیدگی به همین موضوع که شامل شبکه دامپزشکی و شبکه بهداشت و درمان، آبفای روستایی، دهیار، بخشدار، رییس شورا و محیط‌زیست است. این گروه تاکنون دوبار بررسی‌های محیطی از روستا کرده‌اند. این بررسی‌ها به ما اثبات کرد که امسال بر خلاف سال ۸۹ نمی‌توانیم با سموم و آفت‌های شیمیایی با این معضل برخورد کنیم. به‌همین دلیل قرار شد راهکارهای دیگری در دستور کار قرار بگیرد.

به همین منظور با مدیرکل بحران استان تماس گرفتیم. در نتیجه تصمیم بر آن شد که چند راهکار شامل راهکارهای کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را برای حل مشکل در پیش بگیریم. قرار شد مدیرکل بحران استانداری این موارد را به تهران منعکس بکند و از آنجا جمع‌بندی شده و نتیجه را به ما اعلام کنند.

یعنی قضیه به پایتخت کشور هم کشیده شده است؟

بله، همین الان هم مدیرکل بحران استانداری در تهران است و قرار است علاوه بر دیگر موضوعات استان که در جلسه وزارتخانه مطرح می‌کند صورتجلسه و دیگر مدارک موضوع موش‌های روستای نجف‌آباد را هم به ایشان بدهیم تا آن را در جلسه مطرح کند.

‌آیا چنین موضوعی که موش‌ها زندگی مردم را مختل کنند در دیگر جاهای کشور تاکنون رخ داده است که شما بتوانید از تجربیات آنها کمک بگیرید؟

ما از ورود سایر جونده‌ها به زندگی مردم گزارشاتی را گرفته‌ایم اما این نوع موش که در نجف‌آباد وجود دارد و به نام جربیل شناخته می‌شود در جایی دیگر از کشور مشاهده نشده است. این موش همه‌چیزخوار است و دندان‌های نیش خاصی دارد که مدام در حال رشد است و به‌همین دلیل نیاز دارد همیشه در حال جویدن باشد. ما این ترس را داریم که اگرچه این موجودات مواد غذایی به حد نیاز خودشان را در بافت جانوری پیدا می‌کنند اما خدای‌نکرده فضای روحی و روانی و ترس و ارعابی برای مردم ایجاد کنند. همچنین این موش‌ها ممکن است مشکلات بهداشتی برای مردم ایجاد کنند چون به دلیل فعالیتشان در زیرزمین چندین چاه فاضلاب را پر کرده‌اند. مثلا در یک خانه‌ای که ما مورد بررسی قرار داده‌ایم سه‌بار چاه فاضلاب حفر شده اما توسط موش‌ها پر شده است.

چطوری این کار را می‌کنند؟

این موش‌ها در عمق یک تا ۱/۵متری زمین زندگی می‌کنند و داخل چاه‌های حفرشده را با سوراخ‌کردن و تراشیدن زمین از خاک پر می‌کنند.

راهکارهای مقابله‌ای شما با این معضل چیست؟

در چند زمینه موضوع را مورد توجه قرار دادیم، یکی اینکه در درازمدت فاضلاب روستا را تجمیع کنیم. برای راهکار موقت هم در برنامه داریم که چاه‌های فاضلاب از سه، پنج تا ۱۰متر عمق داشته باشند. چون این موش‌ها حداکثر در عمق یک و ۱/۵متری زمین زندگی می‌کنند، به همین دلیل باید چاه‌ها را عمیق‌تر حفر کنیم و همچنین با سنگ‌چینی و عایق بتونی جلو تخریب چاه‌ها را بگیریم.

اما در برخی موارد اهالی روستا گزارش‌هایی داده‌اند و گفته شده این موش‌ها حتی بتون را هم سوراخ می‌کنند.

نه توانایی سوراخ‌کردن و تخریب بتون را ندارند. اما خانه‌های گچی و خشت‌وگلی را به‌راحتی سوراخ می‌کنند. همچنین دومین راهکار ما این است که انبارهای علوفه روستا و دامداری سنتی را از وضعیت کنونی دربیاوریم، اعتبارهایی را هم از جهادکشاورزی گرفته‌ایم تا روش نگهداری سنتی دام به صنعتی تغییر پیدا کند. کار دیگری که در طرح‌های مطالعاتی برای مقابله با این بحران در دست بررسی و اجراست تخریب کامل بافت قدیمی و حمل نخاله‌های آن به خارج از روستاست. اقدام دیگری که قصد انجامش را داریم هم اختصاص ۴۰۰میلیون‌تومان وام مسکن به همه خانواده‌های ساکن در روستا یعنی به‌ازای هر خانواده دومیلیون‌تومان برای بهسازی خانه‌هاست تا امکان ورود این موش‌ها به خانه‌های مردم نباشد.

آیا طرح انتقال کامل روستا از این محل نیز در دستور کار است؟

نه، فعلا منتفی است تا اینکه ببینیم نتیجه این طرح‌ها به کجا می‌رسد. البته طرح هادی روستا را به‌گونه‌ای آماده‌سازی کرده‌ایم تا کسانی که قصد ساخت‌وساز جدید دارند با مقداری فاصله معین از محل کنونی و نقاط مورد نفوذ موش‌ها این کار را انجام دهند. یک وام کامل نوسازی هم با همین هدف برای کل روستا در نظر گرفته‌ایم.

آیا موش‌ها به زیرساخت‌های روستا هم آسیبی وارد کرده‌اند مثل تخریب لوله‌های آب یا سیم‌های برق و…؟

بله در برخی نقاط لوله‌های پلاستیکی را از بین برده‌اند و به‌همین دلیل همه لوله‌هایی که از این به‌بعد در روستا به کار گرفته می‌شود فلزی خواهد بود.

مجموعا برای حل‌کردن کامل این معضل چه مقدار بودجه مورد نیاز است، آیا محاسبه‌ای در این‌باره انجام داده‌اید؟

هنوز گروه کارشناسی نتیجه نهایی محاسبات خود را به ما نداده‌اند. اما برنامه‌هایی که جهت مقابله با این معضل در دست اجرا داریم به این شرح است: اصلاح محل نگهداری دام‌ها، ازبین‌بردن و خارج‌کردن بافت فرسوده، تجمیع شبکه فاضلاب روستا به‌صورت کامل، کف‌سازی مناسب برای همه خانه‌های روستا تا جلو نفوذ موش‌ها گرفته شود. در درازمدت هم بر اساس طرح هادی روستا به‌مرور بافت مسکونی را به نقطه‌ای با فاصله از محل کنونی خواهیم برد. همین‌طور تغییر کامل دامداری سنتی به صنعتی از دیگر برنامه‌های ما در این زمینه است.

راهکار مشخص و مستقیمتان برای ازبین‌بردن این موش‌ها یا دفع آنها از روستا چه بوده است؟

یک مساله مهم در وهله اول آموزش همگانی به مردم برای رعایت نکات بهداشتی و… است. اما پیش از این و در سال ۸۹ دستگاه‌هایی به ما پیشنهاد شد تا از طریق امواج صوتی موش‌ها را از خانه‌های مردم دور کنیم که گفته می‌شد تا یک کیلومتر آنها را فراری می‌دهد، اما خیلی کاربرد و تاثیری نداشت. راهکار دیگر تله‌گذاری مستقیم یا خرید موش از مردم است. تا هر کس تلاش کند با گرفتن و تحویل آنها از تعداد این موش‌ها در روستا کم کند.

راهکار دیگری که به ما پیشنهاد شده است گوشتخوارکردن آنها برای ازبین‌بردنشان به‌وسیله خودشان است. البته این روش ممکن است مشکلاتی هم ایجاد کند اما از راهکارهای در حال بررسی است. بر اساس این روش تعداد ۱۰، ۱۵ تا از موش‌ها را در محلی مثل قوطی‌های حلبی نگهداری می‌کنند و به آنها غذا می‌دهند تا با هم زندگی کنند، بعد در ادامه جیره غذای آنها را قطع می‌کنند و به این شیوه آنها شروع به خوردن همدیگر می‌کنند بعد که تعداد آنها به دو یا سه عدد رسید آنها را رهاسازی می‌کنند تا بقیه موش‌ها را بخورند. بر اساس شنیده‌های ما این شیوه درباره این موش‌ها انجام شده و موفقیت‌آمیز خواهد بود.

روش دیگر هم عقیم‌کردن است و از راهکارهای پیشنهادی به ماست. اما عمده‌ترین کار ما همان راهکار موقت است که خود مردم با اصلاح یکسری امور مثل بهسازی خانه‌ها و انبار و… جلو موش‌ها را بگیرند تا بعد با یک راهکار اساسی برای خشکاندن کامل ریشه این جانوران اقدام کنیم.

در یک مورد هم گویا این موش‌ها به یک گوسفند زنده حمله کرده و گلوی آن را جویده‌اند درست است؟

بله، اما موضوع خیلی جدی نبود و آسیب چندانی به این گوسفند وارد نشد.


منبع: فرارو

مهدی آسمار، عضو بازنشسته هیات علمی انستیتو پاستور

زندگی، معضل و خسارت موش‌های تهران در گفت‌وگو با مهدی آسمار: موش می‌تواند سرمایه هنگفتی را اتلاف کند

مهدی آسمار، عضو بازنشسته هیات علمی انستیتو پاستور

مهدی آسمار، عضو بازنشسته هیات علمی انستیتو پاستور

مهدی آسمار، عضو بازنشسته هیات علمی انستیتو پاستور و دارای مدرک PHD در انگل‌شناسی و حشره‌شناسی پزشکی است. او سال‌هاست به تدریس در دانشگاه می‌پردازد و همزمان پژوهش‌هایی را نیز انجام داده است. آسمار علاوه بر اینها، مسوولیت فنی شرکت «ایمن‌بخش حیات» را نیز بر عهده دارد؛ شرکتی که در زمینه مبارزه با آفات مشغول فعالیت است و در این زمینه از امکانات آموزشی هم برخوردار است. آسمار معتقد است موش‌ها از روش‌هایی مثل استفاده از غلات و غذای انسان یا انتقال بیماری‌ها، می‌توانند خسارت‌های هنگفتی را ایجاد کنند. به گفته او، هر موش روزانه ۲۲ گرم از غلات انسان مصرف می‌کند. یک ضرب و تقسیم ساده می‌تواند رقم زیان‌های غذایی ناشی از موش‌ها را به دست دهد؛ هر چند به گفته آسمار نه بررسی دقیقی از این خسارت‌ها وجود دارد و نه سرشماری قابل اتکایی از جمعیت موش‌های تهران. گفت‌وگوی «تجارت فردا» را با آسمار در ادامه می‌خوانید.

به طور کلی از لفظ «آفت» برای برخی حیوانات همچون موش استفاده می‌شود. آیا این حیوان واقعاً هیچ سودی ندارد؟

جوندگان هیچ مزایایی برای محیط زیست انسان ندارند. ولی در نظام خلقت جایگاه جوندگان هم محفوظ است. به عبارت بهتر اگر ما بخواهیم خودخواهی انسان را در نظر بگیریم، انسان دوست دارد محیطش سالم باشد. از نظر بهداشتی و از نظر اقتصادی در تامین باشد. هر موجودی بخواهد به این حیطه دست‌اندازی کند، انسان قبولش ندارد. یعنی با آن موجود برخورد می‌کند. در نظام خلقت تعادلی وجود دارد. بین جمعیت‌های انسانی و حیوانی باید یک تعادلی باشد. اگر چنانچه بخواهیم خیلی محیط زیستی قضاوت کنیم، باید جانوران مختلف در تعادل باشند. اگر این تعامل و تعادل را کنار بگذاریم و از دیدگاه بهداشت انسان بخواهیم قضاوت کنیم، موش‌ها و جوندگان برای انسان جز ضرر چیزی به دنبال ندارند؛ هم از نظر اقتصادی، هم از نظر مسائل بهداشتی. وقتی می‌گوییم جونده، این موجودات از نظر نمای ظاهری، دست و پای کوتاه و بدن کشیده‌ای دارند، از زیست خاصی برخوردارند و دندان ثنایای اینها، بی‌رویه رشد می‌کند. وقتی دندان بی‌رویه رشد کند، دهان‌شان دفرمه می‌شود و اینها نمی‌توانند فعالیت غذایی خود را درست انجام دهند. به همین دلیل در عادات زیستی این جانور آمده که ناگزیر است چیزهای سخت را گاز بگیرد؛ حتی سیمان، آهن و کابل برق. اینها را گاز می‌گیرد تا مینای دندان‌های ثنایایش از بین رود و سایش ایجاد کند و از رشد دندان‌های ثنایا (که به آنها دندان‌های پیش می‌گوییم) جلوگیری کند. به همین دلیل به اینها می‌گوییم جونده.

موش‌های شهر تهران از چه نژادی هستند و عمده خطرات‌شان به لحاظ انتقال بیماری چیست؟

ما سه نوع موش داریم که در محیط زیست انسان دست‌اندازی می‌کنند. اگر بخواهیم از جوندگان حرف بزنیم، جنس‌ها و گونه‌های زیادی دارند. ولی قسمت عمده‌شان وحشی‌اند. اگر به بیابان‌های کشور بروید، جنس‌ها و گونه‌های زیادی از موش‌ها را می‌بینید. اینها به طور وحشی زندگی می‌کنند و آنها هم برای مسائل بهداشتی مضرند. اما وقتی صحبت از جوندگان شهری می‌کنیم، اینها سه نوع هستند. یک جنس موش‌های خانگی کوچک‌جثه هستند که نام علمی‌شان «موس‌موسکولوس» است. مخصوصاً در خانه‌های قدیمی بیشتر دیده می‌شوند و از یک منفذ کوچک هم می‌توانند بگذرند و زندگی کنند. اینها هم به لحاظ بهداشتی و اقتصادی مضرند. جنس دوم «رت» است. «رت» به موش‌های بزرگ‌جثه‌ای می‌گوییم که به موش‌های انباری و همچنین بندری معروفند. بین ۳۰۰ الی ۵۰۰ گرم می‌توانند به طور متوسط وزن داشته باشند. این رت‌ها دو گونه‌اند. در یک گونه، رنگ سطح پشتی حیوان مایل به قهوه‌ای، پوزه گرد، لاله گوش کوتاه و دُم هم‌طول حیوان است. اینها به رت‌های نروژی یا «راتوس نروژیکوس» معروفند. اما گونه دیگری داریم که رنگ سطح پشت‌شان سیاه، پوزه‌شان کشیده و لاله گوش‌شان بلند است. دم این رت از جثه حیوان طویل‌تر است. طبق تحقیقاتی که من در گذشته انجام داده‌ام و در آن بنادر و همچنین شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت، بیشتر جمعیت مربوط به رت‌های نروژی بود. یعنی اگر من بخواهم عدد گذشته را بگویم، ۹۵ درصد رت‌های کشور نروژی بودند. اینها از بنادر به داخل کشور هجوم آوردند. یک روزگاری می‌شد جلوی اینها را سد کرد که این کار را نکردند. یعنی عملاً کسی به این فکر نیفتاد و این موش‌ها به شهرهای کشور آمدند. زاد و ولد کردند و الان همه شهرها گرفتار آنها شده‌اند.

اما در مورد بیماری، تا زمانی که ما مشکل بیماری‌های خاص را نداریم، مردم نگران نمی‌شوند. اگر بیماری‌های خاصی قرار باشد در بین موش‌ها رواج پیدا کند، آن وقت سلامت انسان‌ها بیشتر به مخاطره می‌افتد. نه اینکه اینها الان آلوده نباشند. در خیلی از کشورهای طاعون‌خیز، راتوس نقش مهمی را ایفا می‌کند. چون با انسان‌ها نزدیک است و می‌تواند اپیدمی شدیدی در شهرها به وجود آورد. موش‌ها مخزن خیلی از بیماری‌ها هستند. طبق تحقیقاتی که انجام داده‌ایم، اینها به تریپانازوم و انواع انگل‌ها آلوده‌اند. به سالمونلا که میکروب خطرناکی است آلوده‌اند. وقتی فضله موش روی مواد غذایی مثلاً آجیل (که آن‌ را نمی‌شوییم) قرار می‌گیرد، چنانچه به سالمونلا آلوده باشد، ما مسمومیت پیدا می‌کنیم. ادرار اینها آلوده‌کننده است. اگر توی آب بریزد، اینها آلوده به لپتوسپیر هستند و می‌توانند آب‌ها را آلوده کنند. اگر لپتوسپیر با پوست تن تماس پیدا کند، از پوست می‌گذرد و به خون راه پیدا می‌کند و موجب یرقان می‌شود. از طریق گاز گرفتن برخی میکروب‌ها را منتقل می‌کنند. از طریق کک و کنه، بیماری‌ها را منتقل می‌کنند و به طور کلی می‌توان گفت اینها مخزن بیماری‌ها هستند؛ چه از طریق ادرار و مدفوع، چه از طریق گاز گرفتن و چه از طریق حشراتی که روی تن‌شان زندگی می‌کند. البته در مورد هاری، شک داشتیم که اینها بتوانند هاری را منتقل کنند. خوشبختانه بخش هاری انستیتو پاستور روی موش‌های کشور کار و ثابت کرد آلوده به هاری نیستند و از این بابت جای نگرانی نیست. ولی به هر حال اینها مخزن بیماری هستند.

اخیراً اخباری نگران‌کننده در مورد احتمال حمله موش به افراد مصدوم در صورت بروز زلزله در تهران منتشر شده است. آیا امکان دارد این جانوران به گوشت موجودات زنده و به طور خاص گوشت انسان علاقه‌مند باشند؟

بله، در تحقیقاتی که در مناطق بیابانی و روستاها انجام دادیم، شاهد آن بودیم که برای مثال بچه کوچکی را در یک اتاق خوابانده بودند، بعد موش داخل اتاق آمده و انگشت بچه را خورده بود. ضمن اینکه موش‌ها خاصیت کانیبالیسم دارند. یعنی می‌توانند بچه‌های خودشان را هم بخورند. درست است که از غلات تغذیه می‌کنند، ولی بعضاً ممکن است بچه‌های خودشان را هم بخورند. وقتی موجودی حالت گوشت‌خوار پیدا می‌کند، می‌تواند به انسان هم حالت تهاجمی داشته باشد.

در مورد جمعیت موش‌های تهران هم آمارهای متفاوتی منتشر شده است. گفته می‌شود این اعداد بر برآورد دقیق متکی نیستند و چندان هم قابل اعتماد به شمار نمی‌روند. نظر شما در مورد صحت این اعداد چیست؟

کسی نیامده است برآورد جمعیت کند. در این زمینه پیشنهاد هم دادیم. ما می‌توانیم با کار تحقیقاتی جمعیت موش را تعیین کنیم، ولی تا به حال این کار انجام نشده است. ولی من نکته‌ای را اینجا عرض می‌کنم: طبق مطالعاتی که کردیم، یک جفت موش نر و ماده در طول یک سال با زاد و ولد به ۵۰۰ موش می‌رسند. به طور متوسط هر موش چهار مرتبه زایمان می‌کند و هر بار هفت الی ۱۴ بچه به دنیا می‌آورد.

در مورد وزن موش‌ها چطور؟ آیا می‌توان از حضور موش‌های چندین کیلویی صحبت کرد؟

وقتی ما متوسط را کنار بگذاریم، حیوانی با جثه درشت‌تر می‌تواند وجود داشته باشد. ممکن است شما یک رت را پیدا کنید که وزنش ۷۰۰ گرم باشد. ولی اینها معمولاً به کیلو نمی‌رسد.

طبیعتاً وقتی تعداد زیادی موش در تهران وجود دارد، به همان نسبت هم آسیب و خسارت به محصولات زیاد می‌شود.

از نظر اقتصادی یک رت طبق مطالعات صورت گرفته، روزانه ۲۲ گرم از غلات را مصرف می‌کند و در واقع از بین می‌برد. شما اگر این محاسبه را برای ۵۰۰ موش در طول یک سال انجام دهید، می‌توانید ببینید چه خسارتی وارد می‌شود. از طرف دیگر گفتیم موش گاز می‌گیرد تا دندانش ساییده شود. وقتی چیزهای عتیقه توسط موش گاز گرفته می‌شود، مثلاً در موزه‌ها، خسارت ایجاد می‌شود. در کارخانه‌ها، کابل‌های برق ممکن است گاز گرفته شود و اتصال برق باعث شود در یک جایی آتش‌سوزی مهیبی رخ دهد و سرمایه هنگفتی از بین برود. اینها تماماً مربوط به زیان‌های اقتصادی است که موش ممکن است ایجاد کند. در انبارها، مثلاً در سیلوها، موش خسارت سنگینی به آذوقه می‌زند به راحتی نمی‌توان محاسبه کرد و مستلزم این است که تحقیقات وسیع‌تری انجام شود.

البته مسائل بهداشتی را هم می‌توان به نحوی در خسارات موش به حساب آورد.

هر تختی که در بیمارستان‌ها در بخش‌های عفونی اشغال می‌شود، می‌تواند به دولت و مردم تحمیل هزینه کند. به خاطر بیماری که از موش به انسان منتقل شده است، فرد سر از بیمارستان درمی‌آورد. هزینه‌های بیمارستان، دارو و پرسنل را اگر در نظر بگیریم، می‌بینیم موش به عنوان یک آفت می‌تواند سرمایه هنگفتی را از دست انسان بگیرد. چه در بعد کشاورزی، پزشکی یا صنعتی.

موش‌ها چگونه و در چه مکان‌هایی در محیط زیست انسانی حضور دارند؟

سه عامل باعث می‌شود موش به بقای خود ادامه دهد: خوراک، آب و پناهگاه. موش اگر این سه پارامتر را از دست دهد، دیگر نمی‌تواند زندگی کند. مثلاً به جدول‌های خیابان‌ها نگاه کنید. دیوارهایشان شکسته و سوراخ است. اینها پناهگاهی هستند که موش‌ها می‌توانند در آنجا استقرار پیدا کنند. پناهگاهی که موش به خود اختصاص می‌دهد، می‌تواند زیر پل‌های رو جوی‌ها، سوراخ داخل تنه درخت، خانه‌ها و ساختمان‌ها باشد. سلیقه لانه‌سازی این موش‌ها خیلی ضعیف است. مثل موش‌های بیابانی، برای لانه‌سازی سلیقه ندارند. وقتی لانه موش‌های بیابانی را بررسی کردیم، مشاهده کردیم در سه طبقه ساخته شده است. انبار عمقی است و دستشویی و توالت و خوابگاه جداست. انبارهای موقت و انبار عظیم دارد. این مربوط به موش‌های بیابانی است. اما موش‌های شهری لانه‌های کم‌عمق می‌سازند و سلیقه لانه‌سازی‌شان ضعیف است. بیشتر در پناهگاه‌ها می‌توانند سنگر بگیرند. در نتیجه موش هم در مسکن انسان می‌تواند زندگی کند و هم در مسیل‌ها. آنچه که بیشتر الان شهرداری با آن درگیر است، در معابر عمومی و خیابان‌ها و پیاده‌روهاست. یعنی جاهایی که ساختمان مسکونی نیست.

شهرداری از چه روش‌هایی برای مقابله با موش استفاده می‌کند؟

روش‌ها شامل مکانیکی، فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی است. ما در کشور از روش‌های بیولوژیکی استفاده نمی‌کنیم که در آن، از یک میکروارگانیسم استفاده می‌کنند و موش آلوده به آن می‌شود. از روش‌های مکانیکی می‌توان به استفاده از تله و از روش‌های فیزیکی می‌توان به اولتراسوند اشاره کرد یا برخی اشعه‌ها. روش‌های شیمیایی هم الان معمول و زود‌اثر است که می‌تواند اثرات زیست‌محیطی داشته باشد. باید از سمی استفاده شود که برای انسان و دیگر موجودات مضر نباشد و روی موش اثر داشته باشد.

از تک‌تیرانداز هم برای مبارزه با موش استفاده شده است. این روش چقدر می‌تواند مفید باشد؟

استفاده از تک‌تیرانداز برای شلیک به موش هم جزء روش‌های مکانیکی تقسیم‌بندی می‌شود. اینها می‌توانند مفید واقع شوند، ولی برای مبارزه کلان ارزش آنچنانی ندارند.

به طور کلی به نظر می‌رسد روش‌های فعلی نتیجه چندانی نداشته است. آیا باز هم باید مبارزه را به این شیوه‌ها ادامه داد؟

معمولاً فعالیت‌های موش شبانه است. وقتی جمعیتش از حد معمول بیشتر شود، موش تصمیم می‌گیرد روزها هم فعالیت کند تا بتواند مواد غذایی مورد نیاز خود را به دست آورد. بنابراین وقتی در روز موش را می‌بینیم، امر مبارزه ضروری است. اگر جمعیت موش را در تهران می‌بینیم که به راحتی در جوی‌ها زندگی می‌کنند، بدون چون و چرا باید مبارزه کرد.

شما گفتید که روش‌هایی مثل استفاده از اسلحه در مبارزه کلان شاید نتواند موثر واقع شود. در سطح کلان چه باید کرد؟

حرف اول را در مبارزه با موش، بهسازی محیط می‌زند. یعنی کاری کنیم که موش نتواند وارد ساختمان شود و زندگی کند. اگر آب‌هایی که در سطح خیابان و در دسترس موش است را از دسترس آن خارج کنید، یا موش غذا نداشته باشد و زباله در اختیارش نباشد، نمی‌تواند آنجا زندگی کند. اگر هر چه می‌توانیم هزینه کنیم و بهسازی محیط را انجام دهیم، این قدر سم استفاده نمی‌کنیم. وقتی شهرداری اعلام می‌کند تخلیه زباله سر زمان و در ظرف‌های مشخصی انجام شود، اگر شهروندی رعایت نکند، طعمه در اختیار موش و گربه و سگ قرار می‌گیرد. بنابراین جمعیت‌شان زیاد می‌شود. بنابراین مردم باید کمک کنند. اگر مردم مشارکت نکنند، شهرداری به نتیجه نمی‌رسد. ضمن اینکه بهترین مبارزه در بنادر است. باید از دیر‌وقت این مبارزه انجام می‌شد که نشده است. ما اگر جلوی ورود موش به شهرها را بگیریم، این قدر مشکل پیدا نخواهیم کرد. وقتی کشتی لنگر می‌اندازد، موش می‌تواند از طریق طناب‌ها بین کشتی و ساحل رفت ‌و آمد کند. در محموله اکثر کشتی‌ها رت وجود دارد. این رت‌ها به بنادر می‌آیند و می‌روند در بسته‌بندی محصولات و کالاها و از این طریق به شهرها راه پیدا می‌کنند. با این سرعت عملی که من گفتم، جمعیت‌شان به وضعیت فعلی می‌رسد. این همه مبارزه و هزینه می‌کنیم و اجازه می‌دهیم موش به راحتی وارد کشور شود. بهترین راه این است که ما یک مبارزه ریشه‌ای با اینها انجام دهیم.

به عنوان سوال پایانی کدام مناطق تهران بیشتر درگیر مساله موش هستند؟

اگر شهر تهران را به ۲۲ منطقه شهری تقسیم کنیم، مناطقی که در خطه جنوب قرار می‌گیرند، مخصوصاً مناطقی که به نحوی به نهر فاضلاب فیروزآباد نزدیکند، بیشترین مشکلات را دارند. در جنوب تهران سبزیکاری‌هایی که می‌شود، شرایط زیستن را بیشتر فراهم می‌کند. هر جا که بیشتر مسائل بهداشتی و ساختمان‌سازی رعایت می‌شود، مشکل کمتر خواهد بود.


منبع: هفته نامه تجارت فردا